Kunstvragen waren voorheen elke maand in de nieuwsbrief te vinden. 

Kunstvraag maart 2017

Pipilotti Rist met Monochrome Rose

 

Niet alleen haar emotionele video's, de pop style-exposities, het interdisciplinaire werk met muziek en bewegende beelden hebben Piplotti Rist tot een ster in de kunstwereld gemaakt. Ook haar geestige persoonlijkheid en haar voortdurend wisselde outfit hebben hiertoe bijgedragen. In 1997 was ze zelf heel even directrice van de Zwitserse Expo, een baan die ze echter een jaar later toch liever opzegde.

 

De kleurrijke video's en videovoorstelling van Rist zijn altijd modern. Haar met de computer bewerkte films lijken niet erg objectief of intellectueel, maa wel bijzonder sensueel. Een harmonische combinatie van zachte muziek en dromerige beelden penetreert ons onderbewustzijn, waardoor we volledig kunnen wegzinken in een wereld van ideeën en mythen. De associatieve beeldenreeks bevat echtenr geen duidelijke verhaallijn (met een begin, midden en einde) en toont opnames onderwater van prachtige planten, een kussende mond die het gehele scherm opvult, blote voeten in een geel bloemenbed of een naakt vrouwenlichaam getooid met namaakkristallen à la Ophelia in de weide. De beelden combineren harmonisch lichaam, matuur en trancemuziek. Door de fantasievolle en poëtische beelden die soms opzettelijk vaag en vervormd blijven, is het niet moeilijk het dagelijkse leven te vergeten.

In de jaren zestig groeide Rist vanzelfsprekend op met de televisie en de popmuziek; de populariteit van haar werk is toe te schrijven aan haar ongedwongen omgang met de massacultuur. Tijdens haar studie aan de Universität für Angewandte Kunst in Wenen maakt ze tekenfilms en super 8-films. In 1986 stapte ze over op video en volgde de opleiding aan de Hochschule für Gestaltung und Kunst in Bazel. Sindsdien noemt ze zich Pipilotti in plaats van Charlotte: gaar vroeden noemde haar Pipi - naar Pipi Langkous - en haar familie Lotti. Tevens trad ze op met de rockband Les Reines Prochaines, waarvan ze de muziek in haar video's bewerkte.

 

Tussen kitsch en droom

 

In 1986 maakte Rist haar eerste video, I am not a girl who misses much. In de video springt ze voortdurend op en neer terwijl ze steeds de titel van de video herhaalt. In de clip Entlastrungen (Pipilottie's Fehler) uit 1968 bewerkte ze een storingsbeeld van de televisie tot abstracte schilderskunst, waarmee ze de werkelijkheid vervormde tot fictie. In 1989 maakte ze samen met Muta Mathis de videovoorstelling Die Tempodrosslerin saust. Aan de muur hingen 175 verschillende handtassen met op de voorgrond veertien monitoren als toespeleing op de straat naar Golgotha. Later vergeleek Risk deze video "met een kleine handtas waar je alles in kon stoppen schilderijen, technologie, spraak, muziek, beweging, slechtlopende beelden, poëzie, drukte en een hint van sterfelijkheid, seksualiteit en vriendelijkheid" Met de videoclip Pickelporno (1992) kreeg Rist uiteindelijk bekendheid. In de clip vormde een groot aantal natuurlijke objecten - ijsbergen, golven, bloemen, wolken en vuur - het decor voor een vrijend paartje. In haar latere video's gebruikt ze eveneens thema's als erotiek, sensualiteit, seksualiteit en het vrouwenlichaam. In Selbstlos im Lavabad (1994) bekeek ze de kijker vanuit een klein verzonken scherm in een houten vloer en schreeuwde ze om hulp terwijl ze met ontbloot bovenlichaam werd ingesloten in een vlammenzee. Ook Das Zimmer stamde uit hetzelfde jaar. Een enorme rode bank met twee leunstoelen en een veel te grote afstandsbediening met een piepkleine televisie vormde een grappige, maar ook kritische toespeling op het belang van het massamedium in de werld van de consument. Volwassen mensen worden weer kinderen, door het magische effect van de televisie op de eerste televisiegeneratie opnieuw in herinnering te brengen. Haar uitgebreide symmetische gecontrueerde videoprojectie Sip My Ocean ui 1996 werd in de hoek van een kamer getoond, waarvan de hoek precies in het midden viel. Op de vloer van de donkere kamer lag een lichtblauw tapijt. De videobeelden werden door melogieuze muziek en een zachte vrouwenstem begeleid. De opnamen waren onderwater opgenomen en toonde een zwemmende vrouw, kleurrijke planten en alledaagse voorwerpen, zoals keukengerei en een minitelevidie, die in het water vielen. Ze dreven allemaal op het oppervlak totdat ze elkaar in het midden ontmoeten en ten slotte uit het beeld verdwenen.

 

Vrijpostig, schril en kleurrijk

 Pipilottie Rist gebruikt kunst en popmuziek, het dagelijkse leven en de televisie om de beschouwer op te kunnen hitsen. Ze doet een beroep op alle zintuiden en probeert positieven emoties op te wekken. Ze ondermijnt taboes en clichés met kitch en humor. In haar videovoorstelling Ever Is Over Ali (1997) staat een vrouw met een buitensporig grote fallische bloemstengel de ruiten van geparkeerde auto"s aan dinggelen, welwillend gadegeslagen door een politieagente. Het 'bloemen-in-de-plaats-van-wapens'-motto van de flowerpowergeneratie is vertaald naar een een luchthartig verhaal als een realisctische satiere. Nothing' te zien op de Biënnale in Venetië in 1999, toont hoe een machine dikke, melkwitte en met rook gevulde zeepbellen zo groot als kanonskogels produceert en om de zoveel tijd uitspuugt. In hetzelfde jaar kreeg Rist de Wolfgang Hahn-prijs in Keulen, waar ze de twee vleeskleurige muursculpturen aanbracht in het Ludwig Museum. De bezoekers kan zijn hoofd door de ronde opening steken en binnenin diverse videotapes bekijken. Eine Spitze in den Western, ein Blick in den Osten doet formeel denken aan de zichtbare lijn van een viedocasette en een lens van een videobeamer: dit werkt zondert de kijker af, scheidt het lichaam van het hoofd en zorgt ervoor dat de blik zich op de video concentreet; door deze beweging wordt het kijken en beleven in harmonie gebracht.